KÜRD TARİHİ ÜZERİNE 3 DEĞERLİ KİTAP

Genel olarak Kürd tarihi üzerine yapılan çalışmalara baktığımız
zaman, Şerefxan Bedlisi Kürd tarihçilerin babası olarak karşımıza
çıkmaktadır. Şerefname olmamış olsaydı, bir dizi Kürd hanedanlıkları ve Mirlikleri hakkında sahip olduğumuz bilgilerden mahrum olacaktık. Şerefxan’ın Kürdlerin tarihini ayrı bir kitap olarak yazmasının altında ciddi bir ulusal bilinç vardır. Bundan dolayı bir dizi araştırmacı Kürd ulusal bilincinin oluşumunu Şerefxan’a dayandırıyorlar.
Şerefxan Osmanlılar tarafından öldürülmeden önce 1597 yılında Şerefname’nin yazımını bitiriyor.

Şerefxan’dan çok önce Kürd tarihini yazan bir başka Kürd alimi ise Ebu Hanife Dineweridir. Ebu Hanife Dineweri(820- 896) tarih, matematik, botanik, coğrafya, astronomi ve daha bir alanda bir dizi eser veren bir Kürd alimidir. Ebu Hanife’nin eserleri dünyanın bir çok dillerine çevrilmiş ve eserleri hakkında bilimsel araştırmalar yapılmış bir Kürd şahsiyetidir.

Ebu Hanife Dineweri, Şerefxan Bedlisi’den yaklaşık olarak 700 yıl önce “Ensab el Ekrad” adı altında “Kürdlerin Soyu” isimli bir kitap yayınlıyor. Ne yazık ki bundan 1200 yıl önce yazılan “Kürdleri Soyu” adlı kitap hala bulunmuş değildir. Eğer Ebu Hanife Dineweri’nin Kürdlerin tarihine dair yazdığı bu eser ortaya çıkarsa Kürdlerin tarihine dair İslam’dan önce ve sonrasına ilişkin bir dizi tarihi gerçeklerde ortaya çıkar.

Üçüncü Kitap ise Mela Mehmudê Bazîdî’nin 1857-58 yıllarında yazdığı “Tarixi Cedidi Kurdistan” adlı kitaptır. Mela Mehmudê Bazîdî, Şerefxan’nın Şerefname’yi bitirdiği yerden yani 1597’den başlayarak dönemine kadar olan Kürdistan tarihini yazıyor. Mela Mehmudê Bazîdî’nin bu tarihi kitabı yaklaşık olarak 1000 sayfadan oluşuyor.. Giriş bölümü ile birlikte 11 bölümden oluşuyor. A. Jaba bu kitabın ön sözünü Fransızcaya çevirerek değerlendirmek amacıyla Rusya Bilimler Akademisine gönderiyor. Ne yazık ki Mela Mehmudê Bazîdî’nin kaleme aldığı bu değerli tarih çalışmasının akıbeti hakkında hiç bir şey bilmiyoruz.

Eğer bugün Şerefname ile birlikte “Tarixi Cedidi Kurdistan” ve “Ensab el Ekrad” elimizde olsaydı, Kürdlerin tarihine dair bir dizi karanlık noktalar açığa çıkardı ve binlerce Kürd tarihi şahsiyeti hakkında bilgimiz olurdu.

Aso Zagrosi
27.08.2017

vor 3 Monaten