Farsların en uzun romanının gerçek kahramanı:   „Gul Mehemedi Kurdî“

Aso Zagrosi

İranlı yazar ve romancı Mahmud Dewletabadi   tam 15 yıl boyunca emek sarf ederek 10 cilt halinde “Kelidar”   adlı bir roman yayınladı.

Kelidar   Xorasan’da Nişapur’a yakın   bir sınır köyü ve aynı zamanda   bölgede bir dağın ismidir. İran devletinin 2006 yılında   yaptığı nüfus   sayımında   Kelidar’da   139 aileden     479 kişi oturuyor.

İşte tamda   bu köyde   Gul Mehemedî Kurdî adında   bir Kürd   haksızlığa, adaletsizliğe, ağalara ve İran   devletine karşı başkaldırarak   silahlı direnişe geçiyor.

„Histoire de l’Empire Ottoman”ı yazan Alman tarihçi Hammer-Purgstall, Joseph, Freiherr von “„ Perslerin eski geleneksel kahramanları ve modern romanlarının kahramanları Kürdlerdir. Rustem gibi, Behram Çobin gibi, Gurgin-Milad, Ferhad ve güzel sevgilisi Şirin gibi ve sonuç olarak Selahaddin Eyyubi“(Hammer, age 259) derken     haklıydı.

Hammer’dan   yüzlerce yıl sonra da dahi Kürdler   Fars romanlarına   kahramanlık yapmaya devam ediyorlar.

Gul Mehemedi Kurdî’nin   kendisi ve başından geçen   olaylar   gerçektir.   Xorasan Kürdleri arasında dengbêjler   vasıtasıyla   mücadelesi   dilden dile aktarıldı. Mahmud Dewletabadi bu yaşanan direnişi alıp   10 ciltlik   roman halinde   okuyucuya sundu.

Gul Mehemedi Kurdî,   Mişkali adlı Kürd aşiretinden Kelmişi ailesinden geliyor. Gul Mehemedî Kurdî   bir kız kaçırma olayına   karışıyor ve kaçırma   esnasında   ölüm olayı yaşanıyor.. İran askerleri   vergi toplama   bahanesiyle   Gul Mehemedî Kurdî’nin   evine   gidiyorlar ve eşine sarkıntılık yapıyorlar.   Aslında   amaçları   vergi değil, Gul Mehemedî Kurdî    yakalamaktır.     Gul Mehemed     bu sarkıntılık   meselesini duyunca     askerleri   öldürüyor ve dağa çıkıyor…

İşte     hikaye böyle başlıyor.

Gul Mehemedî Kurdî’nin   babası     Kelmiş   oğluna   Xorasan’ın en   son sınır köyüne   yerleşleştirilmelerinin   hikayesini anlatırken ve tavsiyelerden bulunurken: “Niçin biz burada   kalıyoruz? Bizi şehirlerimizden derbeder   ederek   Afganlara, Türkmenlere ve Tatarlara karşı   savaşmak için getirip   buralara yerleştirdiler. Biz her zaman bu ülkenin kılıç ve kalkanı olduk ve   bedenimiz   kurşunlara alıştı.   Gerekli olduğu zaman biz can ve kan veriyoruz. Hükümet tehlikeden kurulduktan sonra   bizi kendimizle baş başa bırakıp bizim için hiç bir şey yapmıyor. Biz de kendi kendimizle ve sorunlarımızla savaşıyoruz. Bu yaşadıklarımız   dün ve bugünün işi değil, biz Nadir Şah ile birlikte kılıç kuşanarak   Hindistan’a gittik. Şah Abbas döneminde bizi getirip buralara yerleştirdiler. Şah Abbas bizim erkeklerimizin göysüyle Tatarlara karşı bir duvar   örmek   istiyordu vs. vs.””………….

Kelidar romanı   bir dizi   yabancı   dile çevrilmiş durumdadır.   Kelidar’a ilişkin hem Kürd yazarlardan Aziz Muradi, Mehemed Kerimi’den olumlu   eleştiriler var ve hem de yabancı   yazarlardan Michaela Grom, Bärbel Häberlin-Schkur, Uta Stoffers, Frank Paulus, Rosemarie Kegel, Bahman Nirumand, Hamid Barashi ve Peter Schütt gibi   yazarlardan   olumlu ve övgüye dayalı   değerlendirmeler var..

Bir   çok   eleştirmen Yaşar Kemal’ın   “Hemedok”(İnce Mehmet)u ile     Mahmud Dewletabadi’nin     “Gul Mehemedi Kurdi” arasında   bağlantı   kuruyorlar.

Not: İran devleti tarafından   öldürülen Gul Mehemedi Kurdi, Xan Omer ve arkadaşlarının cenazeleri yanında   İran askerleri poz veriyor.

Aso Zagrosi