ABD ve KÜRD İLİŞKİLERİ (1)

Aso Zagrosi

Rusya ve Sovyetler Birliğinin   Kürdlere karşı sömürgeci devletleri desteklemelerine dair   yayınladığım bazı belgelerden dolayı,   bazı arkadaşlar ve dostlar   sürekli diğer güçlerin Kürdlere karşı yaklaşımlarını   soruyorlar.

ABD’nin   1961 yılında   Güney Kürdistan’da   Mela Mustafa Barzani önderliğinde gelişen   Eylül Devrimi’ne   ilişkin tutumuna   dair     eski de bazı belgeler ve yazılar yayınlamıştım. Mela Mustafa Barzani   Demokratik Kürdistan Cumhuriyeti’nin yıkılmasından sonra   500 savaşçısıyla   Sovyetler Birliğine sığınmıştı. 12 yıl Sovyetler Birliğinde kaldı ve esir muamelesi gördü.(bu konuda   Newroz.Com’da bir hayli belge yayınladım)

Mela Mustafa 1958 yılında Irak’ta yaşanan iktidar değişiminden sonra   Sovyetler Birliğinden Irak’a geri döndü. Mela Mustafa Barzani önderliğinde   1961 Eylül Devrimi başladığı zaman     ABD ve Batılı devletlerle   ilişki kurmak için   çaba içine girmeye başlıyorlar.   Mela Mustafa Barzani sürekli olarak yakın çevresine “ 12 yıl Sovyetler Birliğinde kaldım, vardığım düşünce Sovyetlerin   planında Kürd   Meselesi yok. Bundan dolayı ABD ile   ilişki kurmak istiyorum” diyor.

Şimdiye kadar bildiğimiz   ilk ilişki 20 Haziran 1962 tarihinde   kuruluyor. Bunu da ABD Dışişleri Bakanlığına ait   bir belgeden öğreniyoruz.

Belgenin   tam metnini yayınlıyorum.

Amerika Dışişleri Bakanlığından

ABD   Bağdat Büyükelçliğine

22 Haziran 1962

Konu:   Dışişler Bakanlığında   Mela Mustafa Barzani’nin temsilcileriyle ilk görüşme

Bilgi için   ABD’nin   Ankara, Şam, Londra, Paris ve Tahran   Büyükelçiliklerine; ayrıca   Amerika’nın   Tebriz Konsolosluğuna ve Amerika’nın   Birleşmiş Milletler   Newyork’daki   Bürosuna

Suriye’nin   tanınan Kürd şahsiyeti Kamuran Bedirxan, Irak Kürdlerinden ve   Washington Üniversitesinde çalışan Irak Kürdlerinden Cemal Abdullah    Hakim   Douglas ile görüştükten sonra   20 Haziran’da   Dışişleri Bakanlığını ziyaret ettiler. Kamuran Bedirxan ve Cemal Abdullah   Mela Mustafa Barzani’nin temsilcileri olduklarını söylediler.   Mela Mustafa       aşiret lideridir ve şimdi Irak’a karşı savaşıyor. Kürdler, amaçlarının uluslararası toplumun   dikkatini   amaçlarına ( bölgesel otonomiye varmak) çekmek olduğunu, Birleşmiş Milletlerin istemlerimize   kulak vermesini   ümit ediyoruz dediler.

Ayrıca Kürdler ABD’den   Irak’ın saldırılarından dolayı Kürdlerin yaşadığı trajediye karşı   ABD’nin   insani temel de Kürdlere     ahlaki destek vermesini talep ettiler.

ABD,   Kürdlerin   tarafını aktif olarak destekleyemez ve   Kürdlerin otonomi   taleplerini   teşvik edemez. Ayrıca   Kürdler   eğer   Kürd Meselesi   BM gündemine gelirse ABD’den   Birleşmiş Milletlerde Kürd Meselesinin   görüşülmesine   engel olmamasını istediler.

ABD   Dışişleri Bakanlığından bir yetkili   Amerika’nın tavrını ortaya koyarak,   Kürdlerin  Irak devleti ile anlaşmak için çaba sarf etmeleri gerekir. ABD Kürdleri   desteklemese de  eğer   Kürdlere ilişkin kaygılarını da dile getirse de   Kürdlerin Irak devleti ile olan sorunları daha da karışık hale gelir. Kürdler   ikna olmadılar, fakat     dostça   Dışişleri Bakanlığını terk ettiler.

Öyle görünüyor ki   Kürdler   Irak’taki Kürd meselesinin Birleşmiş Milletlerin   gündemine alması derecesine vardığına   inanıyorlar.

ABD Dışişleri Bakanlığının Irak’daki ABD Büyükelçiliğine önerisi     Irak Dışişleri Bakanlığını   bu görüşme   hakkında bilgilendirmektir,   ama   Kürd temsilcilerinin   isimlerini vermeyiniz.

Not: ABD Bağdat Büyükelçiliği 27 Haziran 1962 tarihinde   ABD Dışişleri Bakanlığına gönderdiği telgrafta   “ 26 haziranda Irak Dışişleri Bakanlığının Batı seksiyonun sorumlusunu   sözlü olarak   bu konuda bilgilendirdiklerini” söylüyor.

Devam edecek