Hero İbrahim Ahmed’in Dedesi Vanlı Ertoşi Aşiretinden  gelen Kürd Kim?(3)

Aso Zagrosi

Doğu Kürdistan’da alınan kararlar doğrultusunda   Mela Mustafa  Barzani tarafından   Hamza Abdullah Güney Kürdistan’a gönderiliyor. Hamza   Abdullah 1946 yılının ortalarında   Güney Kürdistan’a   giriş yapıyor ve Suleymaniye’ye geliyor. Bu arada Hamza Abdullah, Kürdistan Kralı Şêx Mahmud´un oğlu   Şêx Letif hefid’in   köyü olan SÎDEK’e yerleşiyor.

Hamza Abdullah SÎDEK köyünde   olduğu zaman Said sahte ismini kullanan   Mahmud Mela Muhammed aracılığı ile   Rizgari ve Şoreş   çevreleriyle yeni parti konusunda   ilişkiye geçiyor. Mahmud Mela Muhammed   Goptepe sürecinden beri   Hamza Abdullah’ın en yakın arkadaşlarından biriydi.   O aynı zaman da   Doğu Kürdistan’da bulunan Güney Kürdleriyle   Şoreş ve Rizgari ilişkilerini de sağlıyordu. Birde   Said Doğu Kürdistan’dan bir matbaa SİDEK’e getirmişti. Bu   süreçte Rizgari ve Şoreş çevreleri kongrelerini yaparak yeni partinin oluşum sürecine katılacaklarını bildiriyorlar.

Hamza Abdullah   bu arada   Suleymaniye’de İbrahim Ahmed’in evine yerleşiyor. 12 Ağustos 1946 tarihinde Hamza Abdullah, İbrahim Ahmed ve Taha Muheddin Maruf ile birlikte Bağdat’ta gidiyorlar.   Bağdat’ta     16 Ağustos 1946 yılında yapılan “Partîya Demokrata Kurd” un   birinci kongresine İbrahim Ahmed katılamıyor.   İbrahim   Ahmed bu katılmayışının nedeni ise   Doğu Kürdistan’da   talimat almadan   Jekaf’ı   fesh edemeyeceklerini gerekçe olarak gösteriyor.   Bu kongre de   Mela Mustafa Barzani Başkan,   Hamza Abdullah Sekreter, Şeyh Letif birinci Başkan yardımcısı ve Keke Heme Ziyad   ikinci Başkan yardımcısı seçiliyor. “Partîya Demokrata Kurd” bu arada Rizgari   adı altında   merkezi organının ilk sayısını çıkarıyor.

1947 yılında   Hamza Abdullah   İbrahim Ahmed’in bacısı Nahimexan ile   evleniyor. İbrahim Ahmed ise   Hamza Abdullah’ın yeğeni olan Gelawej ile evleniyor.(Gelawejxan hala yaşıyor.)

Hamza Abdullah’ın politik   yaşamının   sonraki   sürecine ilişkin bu makalenin   ilk bölümünde   kısmen değindiğimden dolayı geçiyorum.

Bugüne kadar hiç üzerine durulmayan bir başka   husus   üzerine durmak istiyorum.   Sovyetler Birliği Doğu Kürdistan gibi Güney Kürdistan Kürdlerinin tüm girişimlerini ve    “Partîya Demokrata Kurd” sürecini çok yakından takip ediyorlar.

Vilchevski   19 Nisan 1946 tarihinde Güney ve Doğu Kürdlerine dair   73 sayfalık bir rapor   Sovyetler Birliği Komünist Partisi Merkez Komitesine   gönderiyor. Bu rapor da   16, 17, 18 Şubat 1946 tarihinde Urmiye’de ve 22 Şubat 1946 tarihinde   Tebriz’de Hamza Abdullah, Mirhac, Mustafa   Xoşnaw   ve daha başka Kürd şahsiyetleriyle yapılan   görüşmelerin protokolu var.

Mirhac ve Hamza Abdullah’ın   Vilchevski ile olan   bu görüşmeleri   ikinci görüşmedir.   Mirhac 1942 yılında   Irak ordusundan firar edip Doğu Kürdistan’a geçtiği zaman   Vilchevski ile görüşmüştü ve kendisine   Kürd subayları olarak   İngilizlerin safında   değil, Kızıl Ordunun saflarında   Nazilere karşı mücadele   etmek istediklerini beyan etmişti.. Vilchevski ise   ihtiyaçları olmadığını söylüyor.   Mirhac o dönemler   Sovyet Kürdlerinin   özgür olduğunu düşünüyor..   Nerede bilsin ki  16 yıl önce   “Kurdistana Sor” yıkılmış,   9 yıl önce   Kürdlerin birinci zorunlu göçü gerçekleşmiş,   diğer Kürdlerde   bir yıl önce   2. Mecburi göçe tabi tutulmuş.   Mirhac   Mela Mustafa Barzani   ile   Sovyetlere   sığınacaklarını ve Sovyet Kürdlerinin   yaşadıkları felaketi yaşayacaklarını   nereden   bilsinki….

Hamza Abdullah’da   1943 yılında Doğu Kürdistan’a   geçtiği zaman   Vilchevski ile görüşmüştü.

Vilchevski   SBKP(B) Merkez Komitesine gönderdiği raporda   Güney Kürdistan’da kurulacak “Kürd Demokrat Partisi”nin   Programı ve basın açıklanması var… Ayrıca   yine bu raporda   “Hizbi Demokrati Kurdistan”nın(Yani Doğu Kürdistan’ın KDP’si) programı var.

Yani Kürd Demokrat Partisi 16 Ağustos   1946 tarihinde Bağdat’ta   birinci kongresini yapmadan   önce   KDP’nin Programı   Sovyetler Birliğinin eline geçmiş bulunmaktaydı. Çünkü,   Vilchevski’nin   SBKP Merkez Komitesine   gönderdiği rapor   19 Nisan 1946   tarihini taşıyor.

Vilchevski   raporunun girişinde   Molla Mustafa Barzani önderliğinde 2. Barzan Direnişine katılan, yenilgi sonrası İran’a   sığınan ve Şubat 1946 tarihinde   Irak askeri mahkemesi   tarafından idama mahkum edilen   10 Kürd’ün ismini   sırasıyla şöyle veriyor:

1) Hamza Abdullah, 2)Enver Abdullah, 3) Wahab Muhammed Ali Ağa, 4) Mustafa Xoşnaw, 5) Mirhac Ahmed,   6) Bekir Abdulkerim, 7) Seyyid Aziz Abdullah Nehri, 8) Muhammed Mahmud, 9) Abdulrehman Salib, 10) Nuri Ahmed Taha

Vilchevski raporunda   Hamza Abdullah, Mirhac Ahmed ve   Mustafa Xoşnaw’ın   Şino’da yaşadıklarını, Tebriz’e kendisini görmeye gittiklerini ve kendileriyle “detaylarına   kadar Kürdistan’daki gelişmeler üzerine konuştuğunu” yazıyor.

Vilchevski bu 3 Kürd şahsiyetinin öz geçmişleri hakkında   kısa bazı bilgiler veriyor. Bizim burada konumuz Mirhac Ahmed ve Mustafa Xoşnaw   olmadığı için sadece Hamza Abdullah hakkında   yazdıklarını aktarmaya çalışacağım.

Vilchevski   Hamza Abdullah hakkında şöyle yazıyor: “ 35 yaşındadır.( 1946 yılında   35 yaşında ise 1911 yılında   doğması gerekiyor. Aso) Babası Birinci Dünya Savaşı sırasında Rus Ordusu tarafından öldürüldü. Avukat ve Irak Komünist Partisi üyesidir. Irak Komünist Partisine içinde illegal faaliyetlere geçmeden  önce Türkiye’ye sürülmüştü. Bir kaç yıl boyunca Mela Rehim sahte ismi ile   Türkiye Kürdlerinin arasında kaldı. Irak’a   dönüyor   ve Musul’a yerleşiyor. Musul’da   fabrikalarda çalışarak     siyasal faaliyetler   yürütüyor. Irak Komünist Partisinin   Kürd kanadının   örgütçülerinden biridir. Irak ordusu içindeki Kürd subaylarının   ilerici ve demokrat görüşlere sahip olmasında   gözle görülür önemli rolü var. Bunlardan Mirhac ve Mustafa Xoşnaw’ı sayabiliriz. Aktif bir şekilde Barzan Ayaklanmasına katıldı. Irak Kürd Demokrat Partisinin kurucularından biridir. Bu partinin programını yazan da odur” diyor.

Öyle görünüyor ki,   Hamza Abdullah, Mirhac ve Mustafa Xoşnaw   kendi biyografileri  hakkındaki bilgileri kendileri Vilchevski’ye vermişlerdir.   Hepsi hakkında   çok özel bilgiler raporda yer alıyor.     Vilchevski’nin   Hamza Abdullah’ın   Kuzey Kürdistan Kürdleri   arasında   Mela Rehim olarak   bir kaç yıl   kaldığını   nereden   bilebilirdi.       Hamza Abdullah’ın   Partîya Demokrata Kurd’un Programını kaleme aldığını vs…

Devam edecek

Aso Zagrosi